Protokół RTP (ang. Real-time Transport Protocol) jest protokołem transportowym przeznaczonym do przesyłania informacji multimedialnej w czasie rzeczywistym za pomocą połączeń multicast bądź unicast. Jego zastosowania obejmują m.in. interaktywne usługi audio i (lub) wideo oraz dystrybucję danych audio i (lub) wideo. RTP od początku był projektowany jako protokół multicastowy, a transmisja punkt-punkt jest tu traktowana jako szczególny przypadek multicastu. Obecnie wykorzystywana jest 2 wersja protokołu, rozszerzona o algorytmy sterowania transmisją multimedialną do dużej grupy odbiorców.
Protokół RTP znajduje się w warstwie transportowej. W sieciach IP współpracuje z protokołem UDP. W RTP nie ma mechanizmów zapobiegania przeciążeniom, chociaż wspierane jest zapobieganie przeciążeniom metodą translacji formatu danych multimedialnych. Nie ma również mechanizmu sterowania przepływem, ani korekcji błędów. Na podstawie przerw w numeracji sekwencyjnej dokonuje detekcji strat pakietów. Do detekcji uszkodzonych pakietów (metodą sumy kontrolnej) oraz multipleksacji połączeń transportowych RTP wykorzystuje, zlokalizowany niżej w stosie protokołowym, protokół UDP.
Protokół RTP przenosi informacje pozwalające na identyfikację rodzaju przesyłanych danych multimedialnych (audio i wideo) oraz identyfikację metody kodowania danych (PCM, MPEG-4, itp.). Dostarcza dane do aplikacji w kolejności ich nadawania, która to kolejność określana jest przez numer sekwencyjny pakietu. Dzięki polu znacznika czasowego, odwzorowującego czas próbkowania pierwszego bajta danych przenoszonych w pakiecie RTP, protokół wspomaga synchronizację danych audio i wideo oraz utrzymywanie stałego tempa odtwarzania multimediów. Nagłówek RTP przenosi również identyfikator źródła sygnału multimedialnego, a jeżeli sygnał został zmiksowany – dodatkowo także identyfikatory źródeł składowych.
Do sterowania transmisją realizowaną przez protokół RTP służy protokół RTCP. Protokół ten stanowi integralną część specyfikacji RTP i spełnia następujące funkcje:
- monitoruje jakość transmisji danych
- przenosi dane umożliwiające pełną identyfikację źródła informacji
- wspomaga skalowanie sesji multicastowej
- przenosi dodatkowe informacje kontrolne sesji.
Każda transmisja RTP posiada skojarzoną z nią transmisję RTCP. W systemach konferencyjnych, w których przesyłanych jest niezależnie kilka rodzajów mediów (audio i wideo), każdy strumień składowy RTP posiada własny strumień RTCP, co pozwala na indywidualne sterowanie transmisją każdego strumienia.
